Cannabis en Psychose

De kwetsbaarheid voor het ontstaan van psychosen na het gebruik van cannabis is niet voor iedereen gelijk. In een studie is aangetoond dat cannabis de kans op het ontstaan van psychosen sterk vergroot bij mensen met een verhoogde genetische kwetsbaarheid.  Je weet van jezelf niet of je een verhoogde kwetsbaarheid hebt, of niet. Er zijn wel bekende risicogroepen:

  • Mensen met psychiatrische ziekten / psychische stoornissen in hun familie.
  • Mensen die eerder een psychose hebben gehad, zijn eveneens verhoogd kwetsbaar.
  • Mensen die negatief, heftig of bizar op blowen reageren. Dus als je ernstig verward of panisch reageert na blowen, is dat een signaal dat je er niet goed tegen kunt.
  • Groter risico voor mensen die op jonge leeftijd gaan blowen. 

Hoe komt dit grotere risico voor jongeren?

De hersenen ontwikkelen zich in sprongen. De werkzame stoffen in cannabis (wiet en hasj) grijpen in de hersenen aan op het cannabinoide systeem. Dit systeem wordt door blowen extra actief. Daardoor ontstaan tijdens ontwikkelingsfasen verstoringen in andere hersensystemen die met het cannabinoide systeem zijn verbonden (dopamine, glutamaat, gaba). Dat kan leiden tot langdurige of blijvende schade.

Cannabis werkt in op genetische kwetsbaarheid voor het krijgen of continueren van een psychose. Dus jonge mensen die al extra kwetsbaar zijn voor een psychose vergroten dit risico nog extra als zij op jonge leeftijd gaan blowen.

Genetische aanleg tot psychose en blowen

Cannabis heeft invloed op overdrachtstoffen in de hersenen. Cannabis heeft ook invloed op de stof dopamine. Blowen leidt bij genetisch kwetsbare mensen tot een verhoogde afbraak van dopamine in de voorste hersendelen. In de diepere hersendelen neemt het niveau van dopamine dan toe. Dat geeft een grotere kans op een psychose.

Hierbij is een gen betrokken dat COMT genoemd wordt. Dit COMT gen is er in 3 vormen. Wanneer bij het COMT gen het aminozuur Valine (Val) op twee plaatsen in het gen voorkomt, verhoogt blowen de kans op het krijgen van een psychose sterk bij die mensen die al een verhoogde kans op psychose hebben.
Er zijn ook mensen die genetisch niet kwetsbaar zijn voor het ontstaan van een psychose na blowen. Bij hen komt het risico verhogende Valine - gen niet dubbel voor, maar vind je op twee plaatsen van het COMT gen een ander (en niet risicoverhogend) aminozuur: Methionine (Met).

Duidelijk is dat blowen voor risicogroepen de kans op een psychose verhoogt. Er is nog onduidelijkheid over het aantal mensen dat door blowen verhoogd risico loopt. Alhoewel 25% van de bevolking de extra risicovolle VAL-VAL- variant heeft van het COMT gen, speelt de eventuele vergrote individuele aanleg voor psychose ook een rol.

Je kunt daarom niet kort door de bocht concluderen dat blowen voor 25% van de jonge mensen extra kans op psychose geeft. Uitspraken over de omvang van de groep mensen die extra risico lopen na blowen, zijn op dit moment nog erg moeilijk te maken.
3% van de bevolking heeft last van psychosen. Er is nog veel onderzoek nodig om te weten welke genen er nog meer betrokken zijn.

Heb je klachten na cannabisgebruik? Je kunt een afspraak maken bij het Landelijk Medisch Spreekuur.

Lees op het volgende tabblad over Cannabis en Geheugen.