Waarom krijg ik pas op maandag nachtmerries na drugsgebruik?

Nachtmerries op maandag kunnen komen door verstoorde slaap en een inhaalreactie van de droomslaap na drugsgebruik in het weekend.

Je beschrijft dat je na een nacht met meerdere middelen vooral op de tweede nacht heftige dromen en nachtmerries krijgt. Ik snap dat je je zorgen maakt. Op basis van je verhaal lijkt een verstoord slaapritme met een inhaalreactie van de droomslaap een mogelijke verklaring. Maar helemaal zeker is dat zonder beoordeling door je eigen (huis)arts niet te zeggen.

Waarom pas de tweede nacht?

Speed, MDMA en je voorgeschreven dexamfetamine houden je hersenen en lichaam actief. Daardoor slaap je na het gebruik vaak korter en minder diep. Ook als je zondag wel slaapt, kan die slaap minder herstellend zijn dan normaal.

Na een periode van weinig of onrustige slaap kan het lichaam proberen slaapfasen in te halen. Daarbij kan de droomslaap, ook wel REM-slaap genoemd, tijdelijk sterker of levendiger worden. Dat kan heftige dromen, nachtmerries of herhaald wakker schrikken geven. Dit wordt soms een REM-inhaalreactie genoemd.

Het kan dus voorkomen dat je zondag nog vooral uitgeput bent en maandagavond pas weer meer normale slaapfasen doorloopt. Dat zou kunnen verklaren waarom je het vooral bij het inslapen op maandag merkt. Drugs kunnen ook in de dagen erna je slaap, stemming en stresssysteem blijven beïnvloeden. Dat betekent niet automatisch dat de drugs op maandag nog volledig werkzaam zijn.

Ook de combinatie van slaaptekort, spanning, een verschoven dag en nacht, lichamelijke uitputting en mogelijk piekeren kan hierbij een rol spelen. Dit valt onder de zogenoemde set en setting. Niet alleen het middel zelf telt mee, maar ook hoe je je voelt, hoeveel je hebt geslapen, waar je bent en wat er tijdens de avond is gebeurd. Verder is het het optioneel dat de XTC dinsdagdip op maandagnacht begint. 

De combinatie die je beschrijft

Je gebruikt op één avond speed, MDMA, GHB, ketamine en lachgas. Daarbovenop gebruik je dagelijks dexamfetamine en neem je na afloop zopiclon. Dat is een zware combinatie voor je hersenen en lichaam, ook als de afzonderlijke hoeveelheden voor jou niet extreem lijken.

Speed, MDMA en dexamfetamine stimuleren onder andere het zenuwstelsel. Samen kunnen ze de hartslag, lichaamstemperatuur, spanning en slapeloosheid versterken. MDMA beïnvloedt daarnaast serotonine, een stof die ook betrokken is bij stemming en slaap.

GHB en zopiclon werken juist dempend. Samen kunnen ze sufheid, geheugenverlies, bewusteloosheid en ademhalingsproblemen veroorzaken. GHB kan tegelijkertijd ook stimuleren, als het de natuurlijke remming remt. Ketamine kan het bewustzijn en de coördinatie verder beïnvloeden. Het stimulerende effect van speed en MDMA kan de demping door GHB en zopiclon bovendien minder merkbaar maken. Daardoor kan iemand zich wakker voelen terwijl het lichaam toch sterk wordt onderdrukt.

Bij GHB zegt 2 milliliter op zichzelf niet genoeg. De sterkte van GHB kan verschillen. Daarom is op basis van alleen het aantal milliliters niet te bepalen hoeveel risico je loopt. Het is vooral belangrijk om GHB niet te combineren met zopiclon, alcohol, benzodiazepinen of andere dempende middelen.

Een halve zopiclon kan ook invloed hebben op je slaap en dromen. Bij sommige mensen geeft zopiclon vreemde, levendige dromen of nachtmerries. Het is daarom mogelijk dat niet één middel, maar juist de combinatie van slaaptekort, drugs en zopiclon bijdraagt aan je klachten.

Stop of verander je voorgeschreven dexamfetamine niet op eigen initiatief. Bespreek wel met je voorschrijvend arts dat je dit middel gebruikt op dagen waarop je ook speed en MDMA neemt. Vertel ook over de zopiclon, GHB en ketamine. Je arts of apotheker kan de combinatie en de doseringen beter beoordelen. Neem daarbij de exacte sterkte van de zopiclon en de naam van je maagbeschermer mee. Van fremanezumab, de werkzame stof in Ajovy, is op basis van je beschrijving niet de meest voor de hand liggende verklaring voor de nachtmerries, maar ook dat middel hoort bij een volledige medicatiecontrole te worden meegenomen.

Wat kun je doen?

De veiligste manier om te onderzoeken of dit verband houdt met drugsgebruik is een periode geen drugs te gebruiken en te kijken of de nachtmerries wegblijven. Gebruik ook geen extra zopiclon om de gevolgen van een drugsnacht op te vangen zonder dit met je arts te bespreken.

Probeer bij eventueel gebruik niet zoveel te combineren en je dosis zo laag mogelijk te houden.  Als je deze combi vaak doet, wat we dus eigenlijk afraden, zou je per keer een middel kunnen weglaten om dat effect op je nachtmerries te vervolgen. Bijv zo'n dag van gebruik de dex halveren. Of de XTC een keer skippen, of de Zopiclon. Probeer daarna meerdere nachten voldoende te slapen, op vaste tijden naar bed te gaan, gezond te eten en drinken. Vermijd in de dagen erna extra alcohol, drugs, energiedrank en veel cafeïne. Houd eventueel bij wanneer je welke middelen gebruikt, hoeveel je slaapt en wanneer de nachtmerries ontstaan. Eventueel kun je dat gebruiken om mee in gesprek te gaan met bijvoorbeeld je eigen huisarts.

Mvg,

Ronald en Gerard (verslavingsarts)