Kun je veilig XTC nemen als je die dag geen propranolol slikt?
Nee, die dag XTC nemen is nooit helemaal veilig, ook niet zonder propranolol. XTC belast je hart en bloeddruk en heeft altijd risico's.
Je slikt sinds vijf dagen propranolol 10 mg voor een essentiële tremor. Je mag twee keer per dag een tablet, maar neemt vaak maar één. Over twee dagen wil je XTC nemen en die dag zelf geen propranolol slikken. Je vraagt of dat veilig is.
Maakt een dag overslaan XTC veilig?
Nee. XTC blijft een stimulerend middel, met of zonder propranolol. Het kan je hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur verhogen. Ook kunnen hartritmestoornissen ontstaan. Die risico’s verdwijnen niet als je de tablet overslaat.
Stop of sla propranolol niet op eigen houtje over. Het Farmacotherapeutisch Kompas schrijft dat ook een tijdelijke stop met een bètablokker zo mogelijk geleidelijk moet gebeuren. Dat beslis je samen met de arts die het voorschreef, niet zelf om drugs te kunnen gebruiken. Je gebruikt het pas vijf dagen en vaak maar één tablet. Daardoor is de kans op een sterke terugslag kleiner dan na lang gebruik van een hoge dosis. Dat maakt de combinatie met XTC nog niet veilig.
Wat doen propranolol en XTC met je hart?
Propranolol remt signalen die je hart sneller laten kloppen. Daarom kan het je hartslag verlagen. Je krijgt het nu voor trillen, niet voor je hart, maar het werkt wel op je hart.
XTC, met als werkzame stof MDMA, doet het tegenovergestelde. Het jaagt je lichaam op. Propranolol kan een deel van dat effect dempen, vooral de hogere hartslag. De bloedvaten kunnen intussen wel nauwer worden als gevolg van de werking van MDMA. Daardoor kan je bloeddruk toch stijgen. Het is niet bekend welk effect wint: de opjagende werking van XTC of de remmende werking van propranolol.
Sla je propranolol over, dan valt die rem op je hartslag weg. XTC kan je hartslag dan juist sterker verhogen. Een upper zoals XTC kan het trillen tijdelijk erger maken. Zonder tablet kun je die dag en de dag erna dus meer last van je tremor hebben.
Er is nog een valkuil. Doordat propranolol je hartslag remt, kan XTC minder sterk aanvoelen. Dit hoorde wij eerder van een gebruiker. Wie dan extra neemt omdat het weinig doet, krijgt meer MDMA binnen terwijl de bloeddruk toch kan stijgen en de risico's verder toenemen.
Verandert propranolol de afbraak van XTC?
Een sterke wisselwerking via de lever is niet aangetoond. Beide middelen worden in de lever afgebroken, deels door dezelfde enzymen. Het grotere probleem zit in de effecten zelf. Het ene middel jaagt je hart en bloeddruk op, het andere remt vooral je hartslag. Die effecten komen samen en zijn lastig te voorspellen. Een lage dosis maakt het risico kleiner, maar niet weg. Hoge doseringen, bijgebruik en een warme, drukke omgeving maken het risico groter.
Waar moet je nog meer op letten?
Je weet na vijf dagen misschien nog niet goed hoe jij op propranolol reageert. Of merkte je al iets van bijwerkingen? Duizeligheid, een trage hartslag, vermoeidheid, slaapproblemen of benauwdheid en zelfs trillen komen voor en zijn redenen om geen XTC te gebruiken. Die klachten kunnen door XTC versterkt worden.
Let ook op de set en de setting. Angst, weinig slaap of twijfel maken een nare ervaring waarschijnlijker. Extra trillen door XTC kan die onrust voeden. Warmte, veel mensen, doorhalen, alcohol of andere uppers verhogen de belasting. Meer uitleg staat bij drug, set en setting.
Het is niet uitgesloten dat de essentiële tremor toch op een onbewuste angst is gebaseerd. Ons LMSP weet daar meer van. Dus mocht je ooit al eens bad zijn gegaan, dan willen we gebruik nu ook afraden.
Voor een goed advies missen we dus nog een paar dingen. Hoe oud ben je, rook je, en gebruik je nog andere medicijnen of drugs? Heb je astma, diabetes, een hoge of lage bloeddruk, hartklachten of flauwvallen in de familie? Welke bijwerkingen heb je nu al van propranolol, en waarom neem je vaak maar één tablet? Hoeveel ervaring heb je met XTC, is de pil getest, en wil je die dag ook alcohol of iets anders gebruiken?
Wat kun je het beste doen?
Bespreek je plan het liefst vóór het feest met je arts of apotheker. Vertel dat je XTC wilt gebruiken. Verander je inname niet zelf. Het veiligste is om die dag geen XTC te nemen.
Gebruik je toch, houd de dosis laag en neem niet bij omdat het weinig doet. Gebruik geen alcohol of andere uppers. Laat de pil testen via de testservice want je weet anders niet wat erin zit. Zorg voor een nuchtere vriend, neem pauzes en vermijd hitte. Drink af en toe water, maar niet veel achter elkaar.
Mogelijk ga je doordeweeks gebruiken vanwege een ADE-feest. Voel je je niet lekker of maak je je zorgen tijdens het feest? Je kunt gerust naar de EHBO gaan, ook als je drugs hebt gebruikt. Ze zijn er om je te helpen, niet om je te veroordelen. Vertel eerlijk wat je hebt genomen. Zo kunnen ze je dan beter helpen.
Mvg,
Ronald en Gerard (verslavingsarts)